Kognitiv autsorsing sharoitida talabalarning mustaqil fikrlashini rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Annotatsiya
Maqolada sun’iy intellekt va raqamli xizmatlarga aqliy vazifalarning bir qismini topshirish – kognitiv autsorsing sharoitida talabalarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish muammosi nazariy-metodik jihatdan o‘rganilgan. Kognitiv yordamning o‘quv faoliyatini qo‘llab-quvvatlovchi va mustaqil mulohazani siqib chiqaruvchi ko‘rinishlari farqlanadi. Mustaqil dastlabki tahlil, manbalarni tekshirish, bosqichma-bosqich kamayuvchi yordam, refleksiv monitoring va yangi vaziyatga transferga asoslangan beshta pedagogik shart-sharoit tizimi taklif etiladi. Ularni amalga oshirish algoritmi hamda kuzatiladigan faoliyat dalillariga tayangan baholash mezonlari ishlab chiqiladi. Tadqiqot konseptual xarakterga ega bo‘lib, empirik samaradorlik haqidagi da’volarni ilgari surmaydi.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Foydalaniladigan adabiyotlar
Risko E.F., Gilbert S.J. Cognitive Offloading // Trends in Cognitive Sciences.
– 2016. – Vol. 20, No. 9. – P. 676–688.
Flavell J.H. Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive
–Developmental Inquiry // American Psychologist. – 1979. – Vol. 34, No. 10. – P. 906–911.
Zimmerman B.J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview // Theory Into Practice. – 2002. – Vol. 41, No. 2. – P. 64–70.
Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research.
– Paris: UNESCO, 2023.
Miao F., Shiohira K., Lao N. AI Competency Framework for Students. – Paris: UNESCO, 2024.
Kasneci E. et al. ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large Language Models for Education // Learning and Individual Differences. – 2023.
Lee H.-P. et al. The Impact of Generative AI on Critical Thinking: Self-Reported Reductions in Cognitive Effort and Confidence Effects From a Survey of Knowledge Workers // Proceedings of CHI 2025. – Art. 1121.
Liu D., Fan G., Pan L. Tool, Tutor, or Crutch? A Grounded Theory of Cognitive Scaffolding and Offloading in AI-Assisted Programming Education // International Journal of STEM Education. – 2026.
Wood D., Bruner J.S., Ross G. The Role of Tutoring in Problem Solving // Journal of Child Psychology and Psychiatry. – 1976.