Inklyuziv sinfda matematik topshiriqlarni moslashtirishning “o‘zgarmas yadro” tamoyili (5-7 sinflar misolida)
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
Maqolada umumta’lim maktabining inklyuziv sinflarida matematik topshiriqlarni alohida ta’lim ehtiyojiga ega o‘quvchilarga moslashtirish masalasi ko‘rib chiqilgan. Amaliyotda keng uchraydigan ikki yondashuv – topshiriqni hammaga o‘zgarishsiz berish va “yengilroq” topshiriq bilan matematik talabni pasaytirish – tahlil qilinib, ularga muqobil sifatida “o‘zgarmas yadro” tamoyili asoslangan. Tamoyilga ko‘ra topshiriqning matematik maqsadi va uni baholash mezonlari hamma o‘quvchi uchun umumiy bo‘lib qoladi, o‘zgarishlar esa faqat fanlararo kontekst, axborotni taqdim etish va javob berish shakli hamda murakkablik darajasiga tegadi. Ta’limda universal dizayn va tabaqalashtirilgan ta’lim g‘oyalariga tayangan holda uch qadamli moslashtirish algoritmi taklif etilgan va uning qo‘llanilishi 5–7 sinf matematika kursidan olingan misollarda ko‘rsatilgan.
Article Details
References
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020 yil 23 sentabr.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim-tarbiya berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-4860 son qarori. 2020 yil 13 oktabr // lex.uz/docs/5044711.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalarga ta’lim berishga oid normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash to‘g‘risida”gi 638 son qarori. 2021 yil 12 oktabr // lex.uz/docs/5679836.
O‘zbekiston Respublikasining “Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi Konvensiyani ratifikatsiya qilish haqida”gi Qonuni. 2021 yil 7 iyun, O‘RQ-695 son
United Nations. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. – New York: UN, 2006.
Committee on the Rights of Persons with Disabilities. General Comment No. 4 on the right to inclusive education (CRPD/C/GC/4). – Geneva: UN, 2016.
Hehir T., Grindal T., Freeman B., Lamoreau R., Borquaye Y., Burke S. A Summary of the Evidence on Inclusive Education. – Cambridge, MA: Abt Associates, 2016.
Florian L., Black-Hawkins K. Exploring inclusive pedagogy // British Educational Research Journal. – 2011. – Vol. 37, No. 5. – P. 813–828.
Rose D. H., Meyer A. Teaching Every Student in the Digital Age: Universal Design for Learning. – Alexandria, VA: ASCD, 2002.
Meyer A., Rose D. H., Gordon D. Universal Design for Learning: Theory and Practice. – Wakefield, MA: CAST Professional Publishing, 2014.