Temurbeklar maktabi o‘quvchilarida liderlik kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik modeli va baholash mezonlari
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Annotatsiya
Maqolada “Temurbeklar maktabi” harbiy-akademik litseylari o‘quvchilarida liderlik kompetensiyasini rivojlantirish muammosi tadqiq etilgan. Tadqiqot nazariy-konseptual dizayn asosida bajarilib, unda me’yoriy-huquqiy hujjatlar, xorijiy harbiy yetakchilik doktrinalari, xalqaro ta’lim siyosati hujjatlari va liderlikka oid empirik tadqiqotlar tanqidiy va qiyosiy tahlil qilingan hamda pedagogik modellashtirish usuli qo‘llanilgan. Natijada liderlik kompetensiyasining mualliflik ta’rifi va besh komponentli tuzilmasi (motivatsion-qadriyatli, kognitiv, kommunikativ-tashkilotchilik, irodaviy-mas’uliyatli, refleksiv-baholovchi) asoslangan; olti blokli va uch bosqichli pedagogik model, rotatsion sardorlikning “vakolat zinapoyasi” hamda to‘rt mezon va integral ko‘rsatkichga tayangan baholash tizimi ishlab chiqilgan. Harbiy-akademik muhitning ierarxik tuzilishi liderlik tarbiyasiga to‘siq emas, balki vakolatni bosqichma-bosqich kengaytirish resursi sifatida talqin qilingan. Maqola yakunida modelning empirik aprobatsiyasi rejasi va tadqiqot cheklovlari keltirilgan.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Foydalaniladigan adabiyotlar
The Future of Jobs Report 2023. Chapter 4: Skills outlook. – Geneva: World Economic Forum, 2023.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 5-iyuldagi “Yoshlarga oid davlat siyosati samaradorligini oshirish va O‘zbekiston yoshlar ittifoqi faoliyatini qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida”gi PF-5106-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 28-iyundagi “O‘smirlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash hamda O‘zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari va davlat xizmati uchun kadrlar zaxirasini tayyorlash tizimini takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4375-son Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
Stogdill R.M. Personal factors associated with leadership: A survey of the literature // Journal of Psychology. – 1948. – Vol. 25. – P. 35–71.
Hersey P., Blanchard K.H. Life cycle theory of leadership // Training and Development Journal. – 1969. – Vol. 23, №5. – P. 26–34.
Bass B.M. From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision // Organizational Dynamics. – 1990. – Vol. 18, №3. – P. 19–31.
van Dierendonck D. Servant leadership: A review and synthesis // Journal of Management. – 2011. – Vol. 37, №4. – P. 1228–1261.
Goleman D. What makes a leader? // Harvard Business Review. – 1998. – Vol. 76, №6. – P. 93–102.
Day D.V. Leadership development: A review in context // The Leadership Quarterly. – 2000. – Vol. 11, №4. – P. 581–613.
DeRue D.S., Ashford S.J. Who will lead and who will follow? A social process of leadership identity construction in organizations // Academy of Management Review. – 2010. – Vol. 35, №4. – P. 627–647.
Komives S.R., Owen J.E., Longerbeam S.D., Mainella F.C., Osteen L. Developing a leadership identity: A grounded theory // Journal of College Student Development. – 2005. – Vol. 46, №6. – P. 593–611.
Posner B.Z. A longitudinal study examining changes in students’ leadership behavior // Journal of College Student Development. – 2009. – Vol. 50, №5. – P. 551–563.
McClelland D.C. Testing for competence rather than for “intelligence” // American Psychologist. – 1973. – Vol. 28, №1. – P. 1–14.
Зимняя И.А. Ключевые компетенции – новая парадигма результата образования // Высшее образование сегодня. – 2003. – №5. – С. 34–42.
Хуторской А.В. Ключевые компетенции как компонент личностно-ориентированной парадигмы образования // Народное образование. – 2003. – №2. – С. 58–64.
Maksudova X.X. Jamiyat ma’naviyatini yuksaltirishda Abu Nasr Forobiyning “Fozil odamlar shahri” asarining ahamiyati // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2025. – Vol. 5, №4. – B. 57–63.
Xamdamov E.I. Yusuf Xos Hojibning “Qutadg‘u bilig” asarining o‘zbek adabiyotidagi o‘rni // Oriental Renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences. – 2025. – Vol. 5, №22. – B. 661–665.
Oblomurodov N. Sohibqiron merosi va zamonaviy tafakkur uyg‘unligi // Yangi O‘zbekiston. – 2026-yil 11-aprel.
Army Leadership and the Profession: ADP 6-22. – Washington, DC: Headquarters, Department of the Army, 2019. – URL: https://irp.fas.org/doddir/army/adp6_22.pdf (murojaat sanasi: 13.10.2026).
Innere Führung. Selbstverständnis und Führungskultur der Bundeswehr: A-2600/1. – Bonn: Bundesministerium der Verteidigung.
Cronbach L.J. Coefficient alpha and the internal structure of tests // Psychometrika. – 1951. – Vol. 16, №3. – P. 297–334.
Cohen J. A coefficient of agreement for nominal scales // Educational and Psychological Measurement. – 1960. – Vol. 20, №1. – P. 37–46.
McClelland D.C., Burnham D.H. Power is the great motivator // Harvard Business Review. – 1976. – Vol. 54, №2. – P. 100–110.
Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change // Psychological Review. – 1977. – Vol. 84, №2. – P. 191–215.
Hattie J., Timperley H. The power of feedback // Review of Educational Research. – 2007. – Vol. 77, №1. – P. 81–112.
Kolb A.Y., Kolb D.A. Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education // Academy of Management Learning & Education. – 2005. – Vol. 4, №2. – P. 193–212.
Topping K. Peer assessment between students in colleges and universities // Review of Educational Research. – 1998. – Vol. 68, №3. – P. 249–276.