Bo‘lajak o‘qituvchilarni ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga tayyorlashning tashkiliy-pedagogik mexanizmlari
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Annotatsiya
Maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarni ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga tayyorlashning tashkiliy-pedagogik mexanizmlarini takomillashtirishning nazariy-metodologik va amaliy asoslari yoritiladi. Tadqiqotning konseptual yondashuvida ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga tayyorlik bilimni egallash bilan cheklanmay, qadriyatli munosabat, amaliy harakat, pedagogik muloqot, ijtimoiy hamkorlik va refleksiv baholashning o‘zaro birligi sifatida talqin qilinadi. Shu asosda maqsadli-rejalashtiruvchi, mazmuniy-integrativ, faoliyatli-loyihalash, auditoriyadan tashqari tarbiyaviy faoliyat, ustoz-shogird va tyutorlik, ijtimoiy hamkorlik, axborot-media tarbiya hamda diagnostik-refleksiv mexanizmlar tizimlashtirildi. Mexanizmlarning ishlash mantig‘i “bilish – qadrlash – loyihalash – amalga oshirish – hamkorlik – baholash – takomillashtirish” sikli orqali ifodalandi. Tajriba-sinov ishlari 2023–2026-o‘quv yillarida olib borilib, dissertatsiya kirish qismida 490 nafar respondent ishtirok etgani qayd etilgan. 2025–2026-o‘quv yilida yuqori daraja ko‘rsatkichlari motivatsion-qadriyatli mezonda 17,3 foizdan 31,7 foizga, kognitiv mezonda 16,3 foizdan 30,7 foizga, faoliyatli mezonda 15,3 foizdan 28,7 foizga, shaxsiy-axloqiy mezonda 17,0 foizdan 31,0 foizga o‘sgan. Mazkur natijalar tashkiliy-pedagogik mexanizmlarni integratsiyalashgan holda qo‘llashning pedagogik imkoniyatlarini ko‘rsatadi.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Foydalaniladigan adabiyotlar
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-son “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi PQ-5040-son “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 31-dekabrdagi 1059-son “Uzluksiz ma’naviy tarbiya konsepsiyasini tasdiqlash va amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
Raxmatullaeva G.M. Bo‘lajak o‘qituvchilarda ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga aksiologik munosabatni rivojlantirish texnologiyasi. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. – Farg‘ona, 2022. – B. 63–98.
Salieva Z.T. Pedagogika oliy ta’lim muassasalari talabalarining ma’naviy madaniyatini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish. Pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2017. – B. 5–15.
Bobayeva Z.M. Ma’naviy va ma’rifiy tadbirlar orqali yoshlarning dunyoqarashini shakllantirish. Magistrlik dissertatsiyasi. – Namangan, 2016. – B. 3–10.
Utanov U.Q. Auditoriyadan tashqari mashg‘ulotlar jarayonida talabalar ma’naviyatini rivojlantirish texnologiyasi. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2018. – B. 5–14.
Zulfikorov I.A. Talabalarni ma’naviy faoliyatga tayyorlashning pedagogik asoslari. Magistrlik dissertatsiyasi. – Samarqand, 2015. – B. 9–28.
Farhodov F.B. Oliy ta’lim muassasalarida tarbiyaviy munosabatlar jarayonlarini tashkil etish va boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish. Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Nukus, 2024. – B. 11–16.
Qodirov Q.A. O‘zbekiston taraqqiyotining yangi bosqichida oliy ta’lim muassasalari g‘oyaviy tarbiya tizimini modernizatsiyalash. Pedagogika fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. – Chirchiq, 2021. – B. 63–104.