Bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga tayyorlashning pedagogik-psixologik xususiyatlari
Main Article Content
Abstract
ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga
tayyorlash jarayonining pedagogik-psixologik xususiyatlari kompleks yondashuv asosida
tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida tyutorlik faoliyati bo‘lajak pedagogning o‘quv, ilmiytadqiqot, tashkiliy-boshqaruv hamda ma’naviy-ma’rifiy faoliyat turlari bilan uzviy bog‘liq
kasbiy faoliyat shakli sifatida asoslanadi. Tyutorlik faoliyatini samarali tashkil etish
uchun zarur bo‘lgan o‘quv, axborot, tashkiliy, loyihaviy, metodik, psixologik va baholash
yo‘nalishlari mazmunan yoritilib, ularning har biri bo‘lajak o‘qituvchining kasbiy
tayyorgarligini shakllantirishda muhim omil ekanligi ko‘rsatib beriladi. Tadqiqotda
tyutorlik faoliyatining asosiy pedagogik xususiyatlari sifatida shaxsga yo‘naltirilgan
ta’limni amalga oshirish, ta’lim jarayonini individuallashtirish, talabalarning mustaqil
ta’lim olish va hayotiy kompetensiyalarini rivojlantirishga xizmat qiluvchi metod va
texnologiyalardan foydalanish masalalari tahlil etiladi. Psixologik jihatdan esa refleksiya,
empatiya, motivatsiyani qo‘llab-quvvatlash, kommunikativ kompetentlik va
moslashuvchan fikrlash tyutorlik faoliyatining muhim tarkibiy qismlari sifatida
asoslanadi. Shuningdek, bo‘lajak o‘qituvchilarning tyutorlik kompetensiyasini
shakllantiruvchi motivatsion-aksiologik, kognitiv-operatsion va shaxsiy-refleksiv
komponentlarning mazmuni ochib berilib, ularning kasbiy tayyorgarlikdagi o‘rni ilmiy
jihatdan yoritiladi. Tadqiqot natijalari bo‘lajak o‘qituvchilarni tyutorlik faoliyatiga
tayyorlash jarayonini takomillashtirish uchun metodik va amaliy tavsiyalar ishlab
chiqishga xizmat qiladi.
Article Details
References
Kulniyazov T.U. Oʻzbekistonda yangi ta‟lim konsepsiyasi sharoitida tyutorlarning
amaliy faoliyatini takomillashtirishning ilmiy-pedagogik asoslari (oliy ta‟lim muassasalari
misolida): pedagogika fanlari bo„yicha falsafa doktori (PhD) diss. avtoreferati. – Nukus,
– 28 b.
Maslou A. Motivation and Personality. – New York: Harper & Row, 1970. – 369
p.
Muslimov N.A. Pedagogik kompetentlik va uning shakllanish mexanizmlari.
– Toshkent: Fan, 2015. – 176 b.
Qo„ysinov O.A. Mustaqil ta‟limni tashkil etishning pedagogik asoslari. –
Toshkent: O„qituvchi, 2016. – 148 b.
Xekxauzen X. Motivatsiya va faoliyat. – Moskva: Pedagogika, 2003. – 408 b.
O„zbekiston Respublikasi Oliy ta‟lim muassasalarida tyutorlik faoliyatini tashkil
etish tartibi to„g„risidagi namunaviy Nizom. – Toshkent, 2022. – 12 b.
O„zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi PF–6108-son
Farmoni “O„zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta‟lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini
rivojlantirish chora-tadbirlari to„g„risida”. – Toshkent, 2020. – 9 b.
Pedagogika oliy ta‟lim muassasalari uchun malaka talablari. 60110100
– Pedagogika bakalavriat ta‟lim yo„nalishi. – Toshkent, 2021. – 34 b.
James J. Pragmatism and Education. – Chicago: University of Chicago Press,
– 214 p.
Vygotskiy L.S. Tafakkur va nutq. – Moskva: Pedagogika, 2005. – 352 b